📌 Định nghĩa ngắn
Dạy học STEM (viết tắt của Science - Technology - Engineering - Mathematics) là phương pháp giáo dục tích hợp, trong đó học sinh vận dụng kiến thức và kỹ năng của bốn lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học để giải quyết các vấn đề thực tiễn, qua đó hình thành năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo và thích ứng.
📖 Giải thích chi tiết
Dạy học STEM (viết tắt của Science - Technology - Engineering - Mathematics) là phương pháp giáo dục tích hợp bốn lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học. Theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (ban hành kèm theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT), STEM được xác định là một trong những phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục quan trọng, nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo và khả năng thích ứng cho học sinh. Thay vì dạy từng môn học rời rạc, STEM yêu cầu người học kết nối kiến thức liên môn để khám phá, xử lý các tình huống gần gũi với đời sống.
Về mặt tổ chức, dạy học STEM thường được triển khai qua dự án học tập, chủ đề tích hợp hoặc bài học tình huống, trong đó học sinh đóng vai trò trung tâm. STEM được quy định trong Chương trình GDPT 2018 (ban hành kèm theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, sửa đổi bởi Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT) như là một trong các phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục. Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT (15/9/2020) là Điều lệ trường THCS, THPT (không phải về STEM). Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để giáo viên xây dựng kế hoạch bài dạy và nhà trường tổ chức hoạt động trải nghiệm, trên tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết 29-NQ/TW.
Trong thực tiễn giảng dạy, dạy học STEM đòi hỏi giáo viên chuyển đổi vai trò từ người truyền đạt sang người hướng dẫn, tổ chức và cố vấn. Công văn 3280/BGDĐT-GDTrH (2020) hướng dẫn thực hiện các môn học theo CT GDPT 2018 (lưu ý: 5512 chỉ có suffix GDTH dành cho Tiểu học) cũng khuyến khích vận dụng dạy học tích hợp và định hướng STEM để phát triển phẩm chất, năng lực người học. Với sinh viên sư phạm chuẩn bị thi viên chức giáo viên, cần nắm vững quy trình 5 bước triển khai bài học STEM (Xác định vấn đề - Nghiên cứu kiến thức nền - Lập kế hoạch giải pháp - Thực hiện - Chia sẻ và đánh giá) để vận dụng linh hoạt trong soạn giáo án và tổ chức tiết dạy trên lớp.
💡 Ví dụ thực tế
- Mô hình nhà tiết kiệm năng lượng: Học sinh dùng kiến thức Vật lý, Toán học để tính toán và thiết kế ngôi nhà tiết kiệm điện năng, tích hợp yếu tố Kỹ thuật và Công nghệ thông tin.
- Hệ thống tưới nước tự động cho cây trồng: Kết hợp cảm biến độ ẩm, lập trình Arduino với kiến thức Sinh học và Toán để giải quyết bài toán tưới tiêu trong nông nghiệp đô thị.
- Dự án lọc nước đơn giản từ vật liệu tự nhiên: Học sinh tìm hiểu quy trình lọc, tính toán thể tích vật liệu lọc, vận dụng Hoá học để kiểm tra chất lượng nước trước và sau lọc.
🔗 Thuật ngữ liên quan
Tích hợp liên môn, Dạy học dự án (Project-Based Learning), Dạy học qua vấn đề (Problem-Based Learning), Giáo dục STEAM, Năng lực giải quyết vấn đề, Hoạt động trải nghiệm