📌 Định nghĩa ngắn
Năng lực số (digital competence) là tổng hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ để người học sử dụng công nghệ số an toàn, hiệu quả trong học tập, làm việc và đời sống. Đối với nhà giáo, đây là năng lực nghề nghiệp bắt buộc trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục.
📖 Giải thích chi tiết
Khác với môn Tin học (chỉ tập trung vào kỹ thuật sử dụng máy tính và phần mềm), năng lực số trong giáo dục phổ thông bao trùm nhiều chiều cạnh: kỹ thuật, thông tin, giao tiếp, sáng tạo nội dung, an toàn và đạo đức số. Đây là yêu cầu cần đạt của người học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (ban hành kèm Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT) và không đồng nhất với 3 năng lực chung cốt lõi (Tự chủ – Giao tiếp – Giải quyết vấn đề), mà bổ sung thêm một trục riêng về công nghệ.
Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT (ban hành ngày 24/01/2025, có hiệu lực từ 11/3/2025) quy định Khung năng lực số cho người học gồm 6 miền năng lực (tìm hiểu, sáng tạo, phát triển, ứng dụng công nghệ, an toàn, đạo đức số) và 24 năng lực thành phần. Khung năng lực này là căn cứ pháp lý để các cơ sở giáo dục xây dựng chương trình nhà trường, biên soạn tài liệu dạy học, đồng thời đánh giá kết quả rèn luyện năng lực số của học sinh từ Tiểu học đến THPT.
Cập nhật 2026: Theo Luật Nhà giáo 2025 (73/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/01/2026, nhà giáo phải đạt chuẩn năng lực số phù hợp cấp học và bậc học. Sinh viên sư phạm cần chủ động rèn luyện năng lực này ngay từ giai đoạn thực tập, đặc biệt các kỹ năng: sử dụng hệ thống quản lý lớp học (LMS), thiết kế bài giảng trực quan có tương tác, tổ chức hoạt động trải nghiệm số và bảo đảm an toàn thông tin cho học sinh.
💡 Ví dụ thực tế
- Sử dụng Google Classroom hoặc Microsoft Teams để giao bài, thu bài, chấm điểm trực tuyến và lưu trữ hồ sơ lớp học theo quy định tại Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT.
- Thiết kế bài giảng tương tác bằng Canva, Kahoot, Quizizz giúp học sinh luyện tập, tự đánh giá và làm việc nhóm trực tuyến.
- Hướng dẫn học sinh nhận diện tin giả, bảo vệ thông tin cá nhân, tôn trọng bản quyền khi sử dụng tài nguyên số – thể hiện miền An toàn và đạo đức số trong Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT.
🔗 Thuật ngữ liên quan
Năng lực chung cốt lõi, Chuyển đổi số giáo dục, Khung năng lực số, Phương pháp dạy học tích cực, Chương trình GDPT 2018, Chuẩn nghề nghiệp giáo viên