📌 Định nghĩa ngắn
Tư vấn tâm lý học đường là hoạt động giáo dục, hỗ trợ tâm lý cho học sinh do giáo viên (đặc biệt giáo viên chủ nhiệm) hoặc cán bộ tư vấn tâm lý thực hiện trong môi trường lớp học và nhà trường, nhằm giúp học sinh giải quyết khó khăn tâm lý, phát triển kỹ năng sống và hoàn thiện nhân cách.
📖 Giải thích chi tiết
Tư vấn tâm lý học đường là hoạt động giáo dục, hỗ trợ tâm lý cho học sinh do giáo viên (đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm) hoặc cán bộ chuyên trách thực hiện ngay trong môi trường lớp học và nhà trường. Hoạt động này hướng đến việc giúp học sinh nhận diện cảm xúc, điều chỉnh hành vi, phát triển kỹ năng xã hội và phòng ngừa các vấn đề tâm lý phát sinh trong quá trình học tập, trưởng thành.
Cơ sở pháp lý của hoạt động tư vấn tâm lý học đường được quy định tại Luật Giáo dục 2019 (43/2019/QH14) có hiệu lực từ 1/7/2020 về các hoạt động giáo dục trong nhà trường, kết hợp Luật Trẻ em 2016 (102/2016/QH13) có hiệu lực từ 1/6/2017 về quyền bảo vệ, chăm sóc sức khỏe tâm lý của trẻ em. Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học (có hiệu lực từ 30/3/2021) quy định cụ thể về công tác tư vấn tâm lý cho học sinh và nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm.
Đối với giáo viên, việc nắm vững kiến thức tâm lý và kỹ năng tư vấn cơ bản là yêu cầu nghề nghiệp theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông tại Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT. Cập nhật 2026: Luật Nhà giáo 2025 (73/2025/QH15) có hiệu lực từ 1/1/2026 sẽ có những quy định mới, cụ thể hóa hơn về nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe tinh thần - tâm lý cho người học mà giáo viên cần theo dõi và thực hiện.
💡 Ví dụ thực tế
- Giáo viên chủ nhiệm lớp 9 nhận thấy nhiều học sinh có biểu hiện lo âu, mất ngủ trước kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, tổ chức buổi trò chuyện nhóm nhỏ kết hợp phối hợp với phụ huynh để hỗ trợ kịp thời.
- Nhà trường bố trí phòng tư vấn tâm lý hoặc tổ chức sinh hoạt chuyên đề về kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết xung đột cho học sinh theo từng khối lớp theo kế hoạch giáo dục năm học.
- Giáo viên phát hiện học sinh có dấu hiệu trầm cảm hoặc bị bạo lực học đường, phối hợp với cán bộ tư vấn tâm lý và gia đình để xử lý đúng quy trình bảo vệ trẻ em.
🔗 Thuật ngữ liên quan
Quản lý lớp học, Giáo viên chủ nhiệm, Kỷ luật tích cực, Bảo vệ trẻ em, Kỹ năng sống, Chuẩn nghề nghiệp giáo viên