📌 Định nghĩa ngắn
Yêu cầu cần đạt là những mức độ/kết quả học tập cụ thể, có thể quan sát và đánh giá được mà học sinh cần đạt được sau mỗi lớp đối với từng môn học và hoạt động giáo dục, được quy định trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
📖 Giải thích chi tiết
Yêu cầu cần đạt (YCCĐ) là thuật ngữ cốt lõi của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (CT GDPT 2018) ban hành kèm theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018. YCCĐ mô tả cụ thể những gì học sinh cần biết, hiểu, làm được và thể hiện được sau mỗi lớp học, gắn liền với việc hình thành và phát triển 3 năng lực cốt lõi (Tự chủ và tự học; Giao tiếp và hợp tác; Giải quyết vấn đề và sáng tạo) cùng các năng lực đặc thù theo từng môn học.
Trước CT GDPT 2018, khái niệm tương ứng là "chuẩn kiến thức, kĩ năng" trong Chương trình GDPT 2006. Điểm khác biệt lớn nhất là YCCĐ nhấn mạnh năng lực thay vì chỉ tập trung vào nội dung kiến thức; đồng thời YCCĐ được viết theo định dạng quan sát được, đo lường được, giúp giáo viên căn cứ vào đó để thiết kế bài kiểm tra, đánh giá thường xuyên và đánh giá định kỳ (theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT cho Tiểu học và Thông tư 26/2020/TT-BGDĐT cho THCS, THPT). YCCĐ cũng là căn cứ quan trọng để xây dựng kế hoạch giáo dục: Tiểu học theo Công văn 5512/BGDĐT-GDTH (18/12/2020), THCS-THPT theo Công văn 3280/BGDĐT-GDTrH (2020).
Cập nhật 2025-2026: CT GDPT 2018 đã được sửa đổi bởi Thông tư 13/2022/TT-BGDĐT (cập nhật phần Tiểu học) và Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT (điều chỉnh chung). Kể từ ngày 1/1/2026, Luật Nhà giáo 2025 (73/2025/QH15) có hiệu lực, quy định rõ trách nhiệm của nhà giáo trong việc căn cứ YCCĐ và chuẩn năng lực để tổ chức dạy học, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học. Đồng thời, từ 1/7/2026, Luật Viên chức 2025 (129/2025/QH15) sẽ thay thế Luật Viên chức 58/2010, tác động đến cơ chế tuyển dụng và sử dụng nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập. Sinh viên sư phạm cần nắm vững YCCĐ như một yêu cầu bắt buộc khi thiết kế bài dạy và đánh giá học sinh.
💡 Ví dụ thực tế
- Ví dụ Tiểu học: YCCĐ môn Toán lớp 1 quy định học sinh "đọc, viết, so sánh được các số trong phạm vi 10; thực hiện được phép cộng, phép trừ trong phạm vi 10". Đây là căn cứ để giáo viên ra bài tập và bài kiểm tra cuối kì.
- Ví dụ THCS: YCCĐ môn Ngữ văn lớp 6 yêu cầu học sinh "nêu được chủ đề, nội dung chính của văn bản tự sự; viết được đoạn văn tả cảnh sinh hoạt". Giáo viên dựa vào đó thiết kế câu hỏi đọc hiểu và bài tập viết theo định hướng năng lực.
- Ví dụ THPT: YCCĐ môn Vật lí lớp 12 yêu cầu học sinh "vận dụng được định luật Faraday và Len-xơ để giải thích hiện tượng cảm ứng điện từ; giải được các bài tập liên quan". Căn cứ này giúp giáo viên xây dựng ma trận đề kiểm tra định kì gắn với phát triển năng lực.
🔗 Thuật ngữ liên quan
Năng lực cốt lõi, Năng lực đặc thù, Chuẩn đầu ra, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Kế hoạch giáo dục, Đánh giá học sinh