1. Trả lời ngắn
Theo Nghị định số 259/2026/NĐ-CP (ban hành 30/6/2026, có hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế toàn bộ Nghị định 115/2020/NĐ-CP và Nghị định 85/2023/NĐ-CP ngày 07/12/2023), người dự tuyển viên chức phải đáp ứng 7 điều kiện tại Điều 6 Nghị định 259/2026 (theo Điều 19 Luật Viên chức 2025 — Luật số 129/2025/QH15). Điểm ưu tiên theo Điều 7 Nghị định 259/2026: thương binh 7,5 điểm, con em thương binh/DTTS 5 điểm, NVQS/CAND xuất ngũ 2,5 điểm, cán bộ công đoàn cơ sở 1,5 điểm.
2. Điều kiện cụ thể theo Nghị định 259/2026/NĐ-CP
2.1. 7 điều kiện bắt buộc (Điều 6 Nghị định 259/2026 → Điều 19 Luật Viên chức 2025)
Người đăng ký dự tuyển viên chức phải đáp ứng đầy đủ 7 điều kiện sau:
- Quốc tịch: Có 01 quốc tịch Việt Nam theo quy định của Luật Quốc tịch.
- Cư trú: Đang cư trú tại Việt Nam.
- Tuổi: Từ đủ 18 tuổi trở lên (trừ lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, TDTT có thể từ đủ 15 tuổi với văn bản đồng ý của người đại diện theo pháp luật).
- Đăng ký: Có đăng ký dự tuyển.
- Phẩm chất: Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, lý lịch rõ ràng.
- Sức khỏe: Đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ.
- Yêu cầu vị trí: Đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm dự tuyển và các tiêu chuẩn, điều kiện khác theo pháp luật về hoạt động nghề nghiệp.
2.2. Trường hợp KHÔNG được dự tuyển (Điều 19 Luật Viên chức 2025)
- Người mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hoặc đã chấp hành xong bản án, quyết định hình sự của Tòa án mà chưa được xóa án tích.
- Người đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc.
- Các trường hợp khác theo quy định pháp luật về hoạt động nghề nghiệp.
2.3. Đối tượng ưu tiên (Điều 7 Nghị định 259/2026)
| Nhóm đối tượng | Điểm ưu tiên |
|---|---|
| Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động, thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B | 7,5 điểm |
| Người dân tộc thiểu số; sĩ quan quân đội/CAND xuất ngũ; con liệt sĩ, con thương binh, con bệnh binh; con người hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học; con Anh hùng LLVTrang, con Anh hùng Lao động | 5 điểm |
| Người hoàn thành NVQS, NV CAND; công nhân/viên chức quốc phòng thôi việc còn trong độ tuổi lao động; đội viên TNXP, trí thức trẻ tình nguyện tại khu kinh tế quốc phòng | 2,5 điểm |
| Cán bộ công đoàn trưởng thành từ cơ sở, trong phong trào công nhân (theo quy định cấp có thẩm quyền) | 1,5 điểm |
Lưu ý: Trường hợp thuộc nhiều diện ưu tiên thì chỉ được cộng điểm ưu tiên cao nhất. Điểm ưu tiên được cộng vào kết quả vòng 2 (không cộng vào vòng 1).
2.4. Điều kiện về trình độ chuyên môn (theo vị trí dự tuyển)
| Chức danh nghề nghiệp | Trình độ tối thiểu | Yêu cầu khác |
|---|---|---|
| Giáo viên THPT | Đại học sư phạm trở lên | Đúng chuyên ngành đào tạo |
| Giáo viên THCS | Đại học sư phạm trở lên | Đúng chuyên ngành |
| Giáo viên Tiểu học | Cao đẳng sư phạm trở lên | Đúng chuyên ngành |
| Bác sĩ | Đại học Y khoa trở lên | Chứng chỉ hành nghề |
| Điều dưỡng | Cao đẳng điều dưỡng trở lên | Chứng chỉ hành nghề |
| Viên chức hành chính | Đại học trở lên | Tin học cơ bản |
| Viên chức kỹ thuật | Cao đẳng trở lên | Chứng chỉ nghề (nếu có) |
3. Hình thức tuyển dụng (Điều 8-13 Nghị định 259/2026)
Theo Nghị định 259/2026, có 3 hình thức tuyển dụng viên chức:
- Thi tuyển (Điều 9): Kiểm tra kiến thức + kỹ năng qua 2 phần (vòng).
- Xét tuyển (Điều 11): Đánh giá hồ sơ + phỏng vấn/thực hành/thi viết.
- Tiếp nhận (không thi) (Điều 16): Áp dụng cho trường hợp đặc cách (chuyên gia, người có tài năng, người làm việc tại ĐVSN công lập từ đủ 5 năm...).
4. Quy trình thi tuyển viên chức (Điều 9 Nghị định 259/2026)
Vòng 1: Kiểm tra điều kiện dự tuyển tại Phiếu đăng ký
- Đơn vị sự nghiệp kiểm tra Phiếu đăng ký dự tuyển theo yêu cầu vị trí việc làm.
- Nếu đáp ứng đủ điều kiện → được tham dự vòng 2.
- Nếu không đủ điều kiện → loại.
Vòng 2: Thi môn nghiệp vụ chuyên ngành
- Hình thức: Phỏng vấn (30 phút + 15 phút chuẩn bị), thi viết (180 phút không kể chép đề), hoặc thực hành (tùy đơn vị quyết định).
- Nội dung: Kiểm tra kiến thức, kỹ năng hoạt động nghề nghiệp theo yêu cầu vị trí dự tuyển.
- Thang điểm: 100 điểm. Đạt từ 50 điểm trở lên mới được công nhận trúng tuyển.
- Trường hợp kết hợp: Nếu đơn vị chọn thi kết hợp viết + phỏng vấn, thí sinh phải dự thi đủ cả 2 phần, mỗi phần đạt ≥50% điểm tối đa.
Điều kiện trúng tuyển (Điều 14 Nghị định 259/2026)
- Đạt từ 50 điểm trở lên ở môn nghiệp vụ chuyên ngành (hoặc cả 2 phần nếu thi kết hợp).
- Có tổng điểm (vòng 2 + ưu tiên) cao hơn lấy theo thứ tự từ cao xuống thấp trong chỉ tiêu.
- Trường hợp bằng điểm ở chỉ tiêu cuối cùng → ưu tiên người có điểm vòng 2 cao hơn; nếu vẫn bằng → người đứng đầu đơn vị quyết định.
5. Quy trình xét tuyển viên chức (Điều 11 Nghị định 259/2026)
- Vòng 1: Kiểm tra điều kiện, tiêu chuẩn của người dự tuyển tại Phiếu đăng ký theo yêu cầu vị trí. Nếu phù hợp → được tham dự vòng 2.
- Vòng 2: Thực hiện theo khoản 2 Điều 9 (phỏng vấn / thi viết / thực hành).
- Cách tính điểm: Tương tự thi tuyển — vòng 2 + điểm ưu tiên, lấy từ cao xuống thấp.
6. Hồ sơ dự tuyển cần chuẩn bị
Theo Nghị định 259/2026, hồ sơ dự tuyển viên chức gồm:
- Phiếu đăng ký dự tuyển (theo mẫu tại Nghị định).
- Bản sao có chứng thực văn bằng, chứng chỉ theo yêu cầu vị trí dự tuyển.
- Bản sao chứng nhận đối tượng ưu tiên (nếu có).
- Sơ yếu lý lịch có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền (trong vòng 6 tháng).
- Giấy chứng nhận sức khỏe (trong vòng 12 tháng).
- Phiếu lý lịch tư pháp (do Sở Tư pháp cấp, nộp sau khi trúng tuyển).
- Ảnh 4x6 (3 ảnh) theo quy định.
- Bổ sung (giáo viên, bác sĩ, điều dưỡng): chứng chỉ hành nghề (nếu có yêu cầu).
7. Tiếp nhận vào làm viên chức (không thi) — Điều 16 Nghị định 259/2026
Căn cứ nhu cầu sử dụng nhân lực đáp ứng ngay yêu cầu công việc, người đứng đầu đơn vị được xem xét tiếp nhận các đối tượng sau (không qua thi tuyển):
- a) Chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc đang công tác ngoài khu vực công lập.
- b) Người đang làm công việc chuyên môn, nghiệp vụ tại cơ quan, tổ chức, đơn vị được thành lập theo quy định pháp luật hoặc quyết định cấp có thẩm quyền (phù hợp vị trí dự kiến tiếp nhận).
- c) Người đã từng là cán bộ, công chức, viên chức, sau đó chuyển công tác đến cơ quan, tổ chức khác.
- d) Người có tài năng, năng khiếu đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, TDTT, nghề truyền thống.
- đ) Người đang ký hợp đồng làm công việc ở vị trí viên chức tại đơn vị sự nghiệp công lập.
Điều kiện tiếp nhận:
- Đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện tại Điều 19 Luật Viên chức 2025.
- Đáp ứng trình độ đào tạo, chuyên ngành theo vị trí dự kiến tiếp nhận.
- Trường hợp a): phải có kết quả/sản phẩm/công trình/sáng kiến/giải pháp khoa học được ứng dụng thực tế, hiệu quả rõ rệt; được cộng đồng khoa học công nhận.
- Trường hợp b) và đ): phải có thời gian công tác từ đủ 5 năm trở lên làm công việc có yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn phù hợp.
8. Lịch sử pháp lý — Nghị định nào đã thay thế cái nào?
| Nghị định | Thời gian có hiệu lực | Trạng thái |
|---|---|---|
| NĐ 115/2020/NĐ-CP (25/9/2020) | 29/9/2020 → 30/6/2026 | ❌ Hết hiệu lực (thay thế bởi 259/2026) |
| NĐ 85/2023/NĐ-CP (07/12/2023) | 07/12/2023 → 30/6/2026 | ❌ Hết hiệu lực (thay thế bởi 259/2026) |
| NĐ 259/2026/NĐ-CP (30/6/2026) | 01/7/2026 → nay | ✅ ĐANG ÁP DỤNG |
⚠️ Lưu ý quan trọng: Kể từ ngày 01/7/2026, mọi thông báo tuyển dụng viên chức đều phải áp dụng Nghị định 259/2026. Nếu bạn thấy thông báo cũ (trước 7/2026) vẫn còn cite Nghị định 115/2020 — đó là do cơ quan chưa cập nhật, hoặc là lỗi. Hãy kiểm tra ngày ban hành thông báo và ưu tiên áp dụng Nghị định 259/2026 cho phù hợp.
9. Điểm khác biệt quan trọng với công chức
- Cơ quan quản lý: Viên chức thuộc đơn vị sự nghiệp công lập (trường học, bệnh viện, viện nghiên cứu), KHÔNG thuộc cơ quan hành chính nhà nước.
- Nguồn trả lương: Lương viên chức từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp (một phần từ NSNN, một phần từ nguồn thu hợp pháp).
- Hợp đồng làm việc: Viên chức ký hợp đồng với đơn vị sự nghiệp, KHÔNG phải quyết định bổ nhiệm như công chức.
- Phạm vi quyền hạn: Viên chức chuyên môn, nghiệp vụ, KHÔNG thi hành công vụ như công chức.
- Cơ quan ra quyết định tuyển dụng: Giám đốc/Hiệu trưởng đơn vị sự nghiệp (không phải Sở Nội vụ).
- Luật áp dụng: Viên chức theo Luật Viên chức 2025 (129/2025/QH15); Công chức theo Luật Cán bộ, Công chức 2025 (80/2025/QH15).
10. Câu hỏi thường gặp liên quan
- Viên chức là gì? Phân loại, quyền và nghĩa vụ viên chức
- Công chức là gì? Điều kiện, quyền lợi và nghĩa vụ của công chức
- Phân biệt công chức và viên chức: 10 điểm khác biệt quan trọng
- Hồ sơ viên chức gồm những gì? Hướng dẫn lập hồ sơ chi tiết
- Điều kiện dự thi công chức theo Nghị định 170/2025/NĐ-CP
11. Căn cứ pháp lý
- Luật Viên chức 2025 (số 129/2025/QH15) - căn cứ nền tảng (thay thế Luật Viên chức 2010).
- Nghị định số 259/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ - văn bản hiện hành áp dụng (có hiệu lực từ 01/7/2026).
- Nghị định số 115/2020/NĐ-CP ngày 25/9/2020 - đã hết hiệu lực từ 01/7/2026, chỉ còn giá trị tham khảo lịch sử.
- Nghị định số 85/2023/NĐ-CP ngày 07/12/2023 - đã hết hiệu lực từ 01/7/2026.
- Thông tư 22/2025/TT-BNV - Nội quy và Quy chế thi tuyển, xét tuyển viên chức.
📚 Nguồn tham khảo: Bài viết tổng hợp từ kho tri thức tuyển dụng công chức/viên chức (cập nhật 06/2026) và đối chiếu với Nghị định 259/2026/NĐ-CP (Luật Viên chức 2025) - văn bản hiện hành áp dụng từ 01/7/2026.