📌 Định nghĩa ngắn
Phẩm chất trong CT GDPT 2018 là những giá trị, đặc điểm tâm lý - nhân cách cốt lõi cần hình thành và phát triển ở học sinh, được quy định thành 5 phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm.
📖 Giải thích chi tiết
Theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT (ban hành ngày 26/12/2018 — Chương trình Giáo dục phổ thông 2018), mục tiêu giáo dục được xác định bằng hai thành tố song song: phẩm chất và năng lực. Trong đó, phẩm chất là những giá trị người Việt Nam cốt lõi mà nhà trường cần hình thành ở người học, thể hiện ở thái độ, hành vi, lối sống trong các mối quan hệ với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước. Phẩm chất được tích hợp xuyên suốt tất cả các môn học và hoạt động trải nghiệm, không dạy riêng như một môn độc lập.
CT GDPT 2018 quy định 5 phẩm chất chủ yếu cần hình thành ở học sinh: (1) Yêu nước — gắn bó với quê hương, đất nước, tự hào dân tộc; (2) Nhân ái — yêu thương con người, tôn trọng sự khác biệt; (3) Chăm chỉ — tích cực học tập, lao động nghiêm túc; (4) Trung thực — thật thà với bản thân và người khác; (5) Trách nhiệm — hoàn thành cam kết, có ý thức với cộng đồng. Phẩm chất khác với năng lực: phẩm chất thiên về giá trị - thái độ, còn năng lực (gồm năng lực chung và năng lực đặc thù) thiên về hành động - kỹ năng. Hai thành tố này gắn kết chặt chẽ với nhau trong quá trình dạy học.
Cập nhật 2025-2026: CT GDPT 2018 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 13/2022/TT-BGDĐT (cập nhật cấp Tiểu học) và Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT (sửa đổi chung); 5 phẩm chất chủ yếu vẫn được giữ ổn định, chỉ tinh chỉnh biểu hiện hành vi theo từng cấp học. Từ ngày 1/1/2026, Luật Nhà giáo 2025 (73/2025/QH15) có hiệu lực — phân biệt với phẩm chất học sinh, đây là văn bản quy định phẩm chất, chuẩn mực nhà giáo, áp dụng cho giáo viên các cấp học. Sinh viên sư phạm cần nắm vững cả hai khái niệm này để đáp ứng yêu cầu thi viên chức và công tác giảng dạy.
💡 Ví dụ thực tế
- Yêu nước trong giờ Lịch sử và Đạo đức: GV cho HS tìm hiểu truyền thống địa phương, tổ chức ngày hội "Em yêu quê hương", giới thiệu các anh hùng dân tộc phù hợp lứa tuổi.
- Nhân ái qua hoạt động ngoài giờ lên lớp: Lớp tổ chức quyên góp sách vở cho học sinh vùng khó khăn; HS lớp lớn kèm HS lớp nhỏ học bài; thăm hỏi bạn nghỉ học dài ngày.
- Trách nhiệm qua nội quy lớp học: HS tự đánh giá việc hoàn thành bài tập đúng hạn, giữ vệ sinh chung, tham gia trực nhật đầy đủ — GV ghi nhận vào sổ theo dõi phẩm chất và thông báo đến phụ huynh.
🔗 Thuật ngữ liên quan
Năng lực, Mục tiêu giáo dục, Yêu nước, Nhân ái, Chăm chỉ, Trung thực, Trách nhiệm, Phẩm chất nhà giáo