📌 Định nghĩa ngắn
Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa người lao động và người sử dụng lao động về công việc có trả công, quyền và nghĩa vụ của hai bên. Đối với giáo viên làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập, tùy trường hợp sẽ áp dụng HĐLĐ hoặc hợp đồng làm việc theo Luật Viên chức.
📖 Giải thích chi tiết
Hợp đồng lao động (HĐLĐ) là thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về công việc có trả công, được điều chỉnh bởi Bộ luật Lao động 2019 (45/2019/QH13). Đối với giáo viên công tác tại đơn vị sự nghiệp công lập, quan hệ này được thực hiện theo Luật Viên chức 2010 (58/2010/QH12) và Nghị định 111/2022/NĐ-CP (có hiệu lực từ 22/2/2023), trong đó khoản 5 Điều 9 quy định 4 nhóm đơn vị sự nghiệp công lập được phép ký HĐLĐ theo cơ chế viện dẫn Nghị quyết 102/NQ-CP (2020).
Trong thực tế trường học, khi trường công lập chưa bố trí được biên chế suất theo Thông tư 20/2023/TT-BGDĐT (định mức HS/lớp và vị trí việc làm), Hiệu trưởng được ký HĐLĐ có thời hạn (12–36 tháng) với giáo viên; nếu giáo viên đã trúng tuyển viên chức thì không ký HĐLĐ mà được bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp theo Thông tư 01–04/2021/TT-BGDĐT (sửa đổi bởi Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT). Hai chế độ này có sự khác biệt rõ về quyền lợi, chế độ nâng hạng và điều kiện làm việc.
Cập nhật 2026: Từ ngày 1/7/2026, Luật Viên chức 2025 (129/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, thay thế toàn bộ Luật Viên chức 2010. Song song đó, Luật Nhà giáo 2025 (73/2025/QH15) có hiệu lực từ 1/1/2026 sẽ bổ sung các quy định riêng về tuyển dụng, sử dụng và chế độ hợp đồng đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập. Sinh viên sư phạm cần theo dõi các nghị định và thông tư hướng dẫn để nắm rõ quyền lợi khi hành nghề.
💡 Ví dụ thực tế
- Ví dụ 1 (GV thiếu biên chế): Trường THCS công lập A còn thiếu 2 biên chế giáo viên Toán, Hiệu trưởng ký HĐLĐ có thời hạn 12 tháng với giáo viên theo khoản 5 Điều 9 Nghị định 111/2022/NĐ-CP — đây là trường hợp HĐLĐ phổ biến nhất cho giáo viên công lập.
- Ví dụ 2 (GV trường tư): Trường mầm non tư thục B ký HĐLĐ không xác định thời hạn với giáo viên, áp dụng theo Bộ luật Lao động — quan hệ này không phải viên chức và không được cấp mã số chức danh nghề nghiệp.
- Ví dụ 3 (Đã là viên chức): Giáo viên trúng tuyển viên chức được tuyển dụng vào biên chế thì không ký HĐLĐ mà nhận quyết định bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp hạng III theo Thông tư 01–04/2021/TT-BGDĐT, sau 3 năm đạt yêu cầu sẽ được xét nâng lên hạng II.
🔗 Thuật ngữ liên quan
Hợp đồng làm việc, Viên chức, Biên chế giáo viên, Đơn vị sự nghiệp công lập, Chức danh nghề nghiệp giáo viên, Tuyển dụng viên chức